Neden Yenilenebilir Enerji (Enerji Yazıları 2)

Bir önceki yazı da enerji ve insan kavramından yola çıkarak mevcut enerji kaynaklarının dışında yeni bir enerji kaynağı arayışında olan insan için bir kaç alternatiften biri olan yenilenebilir enerjiye giriş yaptık. bu yazıda ise özel inmeden neden yenilenebilir enerji sorusuna eğileceğiz.

Yenilenebilir Enerji

İnsanlığın yenilenebilir enerjiyi sosyal hayatta kullanması her ne kadar çok eski çağlara dayansa da ciddi bir şekilde bu enerji türüne yönelmesi 1970lerden sonra gerçeklemiştir. 70 li yıllarda yaşanan Arap-İsrail-Batı çatışması petrol fiyatlarına hızlı bir şekilde yansımış ve dünya bir anda paniklemiştir.1972  3$ eden petrol varili 1983de fiyatlar  on kattan fazla artarak  petrolün varili 35$`a çıkmıştır[1]. Bu durum dünya ülkelerinde alternatif enerji aramanın ekonomik boyutunu teşkil etmektedir.

Şekil 8 1970-2009 Petrol Fiyat Hareketleri[2]

Alternatif enerji arayışının bir diğer nedeni ise çevre ve iklim koşullarının mevcut kaynaklar ile karşı konulmaz sonuçlar doğurması ile karşı karşıya gelme korkusu yüzündendir. Yani çevre duyarlılığı ! nedeniyle. Kömür, petrol gibi fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonları küresel iklim değişimine neden olmaya başladı. Karbondioksit ve diğer sera gazlarının süregelen birikimi enfeksiyon hastalıklarının giderek yayılması, daha sık ve ciddi ısı dalgaları, fırtınalar, kuraklık, sel ve deniz seviyelerinin yükselmesi sonucu kıyıların su baskınına uğraması, ekonomik ve sosyal yıkım riskleri oluşturan ekosistemlerin tahribi gibi pek çok olumsuz etki ile insan sağlığını ve varlığını tehdit ediyor. Küresel bazda dünyanın birincil enerjisinin, doğalgaz yüzde 13’ünü sağlarken, yüzde 75’ini fosil yakıtlar sağlıyor.[3]

Şekil 9 Dünya Sağlık Örgütünün 2006 verileri göre dünya üzerinde hava kirliliğinden ölen insanların sayısı (bin)[4]

Bu açıdan 1980’li yılların sonlarından başlayarak, insanın iklim sistemi üzerindeki olumsuz etkisini ve baskısını azaltmak için, Birleşmiş Milletlerin ve uluslararası kuruluşların öncülüğünde çalışmalar yapılmış, sonucunda geniş bir katılımla İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi(İDÇS) ve Kyoto Protokolü (KP) oluşturulmuştur. İDÇS ve KP, bir yandan insan kaynaklı sera gazı emisyonlarını sınırlandırmaya ve azaltmaya yönelik yasal düzenlemeler getirirken, bir yandan da, uluslar arası emisyon ticareti, teknoloji ve sermaye hareketleri konusunda giderek etkin olmaya başlamıştır[5]

Devletler ve uluslararası örgütler tarafından yürütülmeye çalışılan tüm bu programların temel parçası ise temiz ya da yeşil enerji olarak adlandırılan yenilenebilir enerji oluşturmaktadır.Örneğin 2000 ile 2008 yılları arasında yenilenebilir enerji kullanımı dünya üzerinde 3 kattan fazla artmış, yenilenebilir enerjiden üretilen elektrik oranı %18` e yükselmiştir.[6]

Aşağıdaki  Amerikan Enerji Bakanlığı tarafından 2008 yılında yayınlanan  yıllık enerji gözlem raporunda yer alan tabloda[7] genel olarak yenilenebilir enerjinin toplam enerji üzerindeki konumu ve tarihsel süreci hakkında fikir sahibi olmak mümkün

Şekil 10 Yenilenebilir Enerji Tarihsel Süreç

Bir dahaki yazı yeneilenebilir enerji çeşitleri ve dünya üzerindeki potansiyelleri

---

[1] Taha Özhan, Petrol Fiyatları, SETA Ekonomi Araştırmaları ,Ankara  2005, s. 32.

 

[2] US Department of Energy,Energy Information Administration,Annual Energy Rewiev 2008, s. 318

[3] Uni Enerji Yenilebilir Enerji, “Enerji ve Doğal Kaynaklar”, 16.02.10 http://www.unienerji.com/?p=301

[4] International Energy Agency World Energy Outlook 2006 – Focus On Key Topıcs s.426

[5] T.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, “Enerji”, 16.02.2010,

http://www.enerji.gov.tr/index.php?dil=tr&sf=webpages&b=enerji_cevre_iklim&bn=218&hn=&id=4303

[6] US Department of Energy,2008 Renewable Energy  Data Book , s. 43

[7] US Department of Energy,Energy Information Administration,Annual Energy Rewiev 2008, s. 282